https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/24/240e/240ee9e3-a711-4e53-af3f-6cd205ed88de/13893311.xml
SUSCRIPCIÓN
HiM Trimestre 11 pts.
Provincias II 21 Id.
imHl DO. Semestre. 11 pesos
R. Argentina Id. ¡m.l
ANUNCIOS CONVENCIONALES
DIRECTOR
B. Jesús km fájela.
ADMINISTRADOR
D. kwim Noiuerol Eyré
Is/L -A. IST -A- IES I O
i isr e de¡ iisr id i ieu nsr t ie
Núm. 3
Palas de Rey (Chantada), 15 de Junio de 1930
Año I
De actualidad chantadina
El problema de las aguas caraino del infortunio. — Ante el papel de
un actor que interviene en la farsa queda enmudecida la Comisión
de Fomento. — «El >gro» levantará la celada tirando sin
compasión y llamando ladrón al ladrón. — No estamos dispuestos
a dar vela en este entierro al Sr. Miño.— Por el interés de
todos y del propio alcalde, pedimos luz para el negocio de las
aguas.
Vemos por la prensa, que segoviamos
y chantadinos vamos cogidos del brazo
camirío del infortunio en el problema de
las aguas.
Si los primeros tienen la desgracia de
ver contaminada la copa del hermoso lirio
de sus ilusiones, al nuestro siquiera
tiempo le dieron a une el tallo brotara
hojas; pues desde los primeros momentos
de la ejecución de las obras, la Comisión
municipal de Fomento, viendo la
grave responsabilidad que se echaba encima,
no contenta con el visado del técnico
del Ayuntamiento respecto á los
trabajos realizados, procedieron, requiriendo
los conocimientos de peritos en la
materia y las garantías de probidad en
su cometido, al análisis del material de
construcción y a la minuciosa inspección
de lo obrado; mereciendo un dictamen
de absoluta desaprobación.
Cuando aún vibraban en el espacio los
entusiastas vítores y aplausos por aquel
gallardo y enérgico toque de atención
cuyo eco había repercutido hasta los
más recónditos -lugaren del Ayuntamiento,
cuando todos estábamos dispuestos
a formar para defender la bandera de
aquella magna empresa, cuando en fin,
empezábamos a gustar con deleite aquella
noble campaña en defensa de un vecindario
que con satisfacción veía cómo
iban desaparecien lo las máculas y escorias
inservibles que ©on el deshonroso
título de «firmones» invadían antaño
nuestra casa Consistorial, en el centro
del pueblo aparece entre bastidores, un
especializado actor, encargado de representar
en esta asquerosa farsa un viejo
papel ya representado en conocidas gerencias
que han sido y con el principio
de muchos males y causa de innumerables
desdichas con cuya repajolera presencia,
y, ante el asombro de todos, vemos
que de la noche a la mañana, quedan
mistoric sámente apagadas aquellas
viriles voces de ¡alerta ! descubriendo
su ficticia consistencia, llenándose así
mismos de ofensión y a los demás de
enfado.
Bien quisiéramos poder versificar a
imitación del gran Ercilla el título de
aqual suelto publicado en «La Voz del
Agro* en los albores de esta campaña.
«Esos, esos son hombres» pero corno
por su timidez y cobardía las aguas están
camino de convertirse en un deplo¬
rable diluvio de nuestro bolsillo y vistos
los arcaduces por donde han venido las
cosas al presente estado, tenemos que
regresar á nuestras casas tristes y acón
gojados porque después de salir con
nuestra antorcha encendida por calles y
plazas con deseos de encontrar algún
hombre, no le encontramos, es decir:
figuras de hombres sí, verdaderos hombres,
nó.
«El Agro» a quien desde sus elevadas
montañas, ni las amenazaste amilanan
ni los halagos le doblegan con voluntad
firme y decidida puesta al servicio de
tan noble causa irá levantand ) poco a
poco la celada a toda esa farsa, a fin de
que se vea y observe cuál es su rostro.
Contra esos cobardes oligarcas, contra
las femeniles hazañas de esos que
alucinados por algún destino intentaron
sacrificar al pueblo en forma despiadada,
tiraremos sin compasión, rechazaremos
con virilidad sus chanchullos y componendas
y al ladrón llamaremos ladrón.
Tampoco estamos dispuestos a que el
Sr. Miño continúe lavando con sus aguas
las «averiadas mercancías» del contratista
D. Angel Mediavilla; respetuosamente
le rogamos se retire a cumplir
con sus deberes en la Tesorería de Hacienda
y nos deje a los chantadinos lo
que única y exclusivamente pertenece a
Chantada, pues no estamos dispuestos a
darle vela en este entierro, ó ¿por ventura
lleva alguna participación en el negocio?
Realmente tantas idas y venidas
a esta exhuberante campiña en cuanto
le aparece al asunto la más insignificante
ampolla algo hacen temer y desconfiar.
Una vez más pedimos, luz para el negocio
de las aguas, luz para el alcantarillado,
luz si no quieren que el pueblo
rompa el fuego y decida muchas cosas
incluso que ia oligarquía rein inte quede
sepultada y de esta vez para siempre,
pues solo extirpándola radicalmente, extirpándola
de raíz, sin contemplaciones
de ningún género, se salvará Chantada,
la que no podrá progresar ni respirar
mientras exista e impere este contubernio.
No se in'erprete esto como un bilioso
chin-chin de los que suelen destilar ciertas
mezquinas «contiendas» políticas, no;
se trata de una cuestión muy seria que
afecta a los intereses del municipio en
general, a los de cada cha n ladino en
partícula ■ entre los que también figuran
los del joven alcalde Sr. Soto Lemos.
PUES PBi»
I
Prácidos i-alegres dias,
pequeños e bulideiros,
pasan cal sol que brincan
pra porse tras d' os outeiros.
¡Pasaron, si! ¿Volverán
aqueles días d'aquelo?
N-aquelas noites d' outono
¡noitiñas d' os meus invernos!
d-esfolladas e magostos
e de bolos muiñeiros
d-aturuxos i-alalás,
de fiadas e pandeiros
de coitiñas amorosas...
¿Serán algo derradeiro?
;Pra min xa todo morreu!
Viven soio n-o mou peito
negruras e fondas penas
que m-están sernpre roendo!
Si quen de lonxe me mira
me mirase mais de preto,
non tería penas fondas
que me roien ala dentro,
que m-escravizan e moien
Gravadas n-o pensamento...
¡Miña Nai, miña terrina,
vos sodes o mea tormento/
II
Soio sei que teño vida
fra decir que vou morrendo,
porque ben vexo que morro
lonxe d-agarimos meigos.
¡Lonxe sin ter esperanzas
de que demuden os tempos,
sin o cariñoso lar
do morriñoso relembro
sin alegría n-a i-alma
arripiados os cábelos,
porque decote o futuro
se me presenta moi negro;
lonxe sin ver os meus olios
as meniñas d-os que eu quero,
non podo vivir e morro:
sin folgo, sin lar, sinleito/
Fondas, moi fondas as penas
arraigaron n-o meu peito
i-acoinpáñanme de dia
cal somas que me ten medo;
déitanse n-á miña cama
cando n-a cama me deito;
i-érguense tamén comigo,
cando por serte m-eu ergo.
¿Qué será ista compaña
que non me deixa un momento?
¿Quén causa tanta negrura?
¡Son os amores primeiros!
Amores d-a Nai querida
que me bicou cando nene,
e qu-inda hoxe me bica
en alas do pensamento.
Amores da miña térra,
qu-é terriña de gaiteiros,
de sinxelos reisiñores,
de fontes e de rigueiros,
de verdes prados n-o val,
de frondes parques n-o outeiro,
de matices e d-aromas
de fartura e de recreio...
Amores da miña térra
¡Si pensó en vos, eu toleo!
III
Amor de verce non morre,
ten que ser.amor eterno,
i-anque eu morra irán comigo
os meus amores primeiros.
Espero pois miña Nai
e térra qu-eu tanto quero
bicaros dimpois de morto
xunto as portiñas do Ceo:
De por fora, miña térra
¡MiñaNaiciña ala dentro/
XAN DO OUTEIRO.
( De Vida Gallega núm. 306 J.
NECROLOGIA
El día 7 falleció en Choreje, parroquia
de Santa María de Pidre, la bella y virtuosa
señorita Carmiña Pardo Onro-
Encantadora, simpática y candorosa,
fué llamada al Seno del Señor en incipiente
juventud, cuando apenas había
cumplido los 17 años, y tras de cruel
enferme iad, que soportó con toda la entereza
de la más cristiina de las resignaciones.
Criada eu Chantada al lado de sus
tíos, los Sres. de González Paz (D. Carlos),
dejó memoria gratísima en cuantos
la trataron, siendo su muerte muy sentida
y sumiendo en el dolor dos hogares:
el de sus padres, D. José Pardo Esperanza
y doña Purificación O aro Arias, y
el de sus tíos, D. Carlos González Paz y
doña Felisa Pardo Esperanza, quienes,
habiéndola ddueado, sintieron en la pérdida
ia de una verdadera hija.
A los actos de funeral y entierro, celebrados
el día 10 en la inmediata parroquia
de Pidre, acudió muchísima gente
de las parroquias comarcanas, y de Tabeada,
Monterroso, Antas de Ulla, Palas
de Rey, Lugo, Mellid, Barazóa y Chantada,
Jes tacándose de este último punto
una porción de señoritas, amigas y compañeras
de la extinta, y una lucida representación
de la Asociación de Hijas
de María (a la que perteneció la malograda
señorita).
Portaban los estandartes de la Asociación
expresada, las Srtas. Sarita Montes,
Maruja Toboada y María Teresa Seijas;
recogían los cordones las Srtas. Maruja
Eiriz, Jesusa Otero, Marujita Meijide,
Luisa Sánchez, A di ta Gómez j Marujita
Fernández; llevaban las cintas del féretro
las Srtas. Pilar Campo, Elvira Soto
Emiluca Otero y Luisa Otero.
Presidían el duelo: el í*'r. Cura-Ecónomo
de Chantada, 1). Juan Manuel Fernández
Sánchez, directoi espiritual de la
Asociación de Hijas de María dicha; el
Sr. Cura párroco de Santa Marina D. Esteban
Rigueira, pariente de la finada; sus
tíos carnales ü Bienvenido y D. Cesáreo
Pardo Esperanza, éste juez de Primera
Instancia, y su tío político, el Abogado
de Chantada D. Carlos González
Paz.
Descanse en paz el alma de la muerta
y reciba toda su familia, y en especial
f sus afligidos padres y tíos, I). José Par'
Esperanza y doña Purificación Ouro, y
1). Carlos González Paz y doña Felisa
Pardo Esperanza, respectivamente, muy
buenos amigos nuestros, el testimonio de
nuestra condolencia.
Visado por la
censura
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/24/240e/240ee9e3-a711-4e53-af3f-6cd205ed88de/13893313.xml
EL AGRO-
Olio c4 os estudiantes
Tal es el título de una obra de Manuel
Bergueiro López, el joven y culto maestro
que a poder de robar horas al necesario
descanso piensa obsequiarnos muy
en breve con una segunda producción
literaria cuyo título es el que encobeza
estas líneas.
No es Bergueiro López un consumado
maestro en el arte de escribir, sino un
ingenioso escritor como lo ha demostrado
en su hermosa novela publicada hace algunos
años por la editorial «Lar» de La
Coruña .
Como maestro, sus modernos conocimientos
pedagógicos, su fé por la enseñanza
primaria y su intensa labor educativa,
le han hecho acreedor al más since
ro afecto de cuantos pueblos le han tenido
como orientador de sus hijos.
Gomo escritor regional, ya lo calificó
nuestro gran crítico Antonio Villar Ponte,
diciendo pue Bergueiro López reunía
condiciones para escribir, cono lo acreditaba
la forma bella y el fondo moral
de «La Pecadenta Silenzosa» cuyas páginas
se leen con gusto porque su estilo
es florido y humorístico.
Nosotros decimos de su segunda producción,
que su trama es sencilla, y si
bien en el desarrollo de la obra no hay
una gran intensidad dramática, todo
aquél que haya sido estudiante la leerá
de un tirón porque en ella se dibuja con
gran acierto la vida estudiantil, así como
también el carácter de nuestras gentes
y la vida de nuestros pueblos.
Decimos que su trama es sencilla y
no nos engañaríamos si además dijésemos
que real, toda vez que en ella se
encuentran bien caracterizados con
nombre supuesto algunos personajes de
Tabeada y Chantada, por cuya razón
brindamos a los amigos de Bergueiro
López la idea de llevar al escenario su
comedia «Olio eos estudiantes» que en
breve saldrá de los talleres tipográficos
del semanario de Santiago, en la seguridad
que será del agrado del público.
Sabemos que Bergueiro López tiene
casi terminada una tercera producción
literaria que lleva portitulo «O Trunvirato
dos Galadiños» de cuya obra hemos
leído algunos capítulos que ponen
muy alto el nombre do Galicia motivo
por el cual podemos afirmar que será
una honra de la «LiteraturaG-allega».
En virtud de la lectura de los citados
capítulos preguntamos a su autor si cree
que se puede llegar a una verdadera
cultura gallega y Bergueiro López que
siempre habla en gallego dice: Entendo
que si. Unha, proba é que a nosa cultura
está ben difinida que a d-outrás rexións,
sin dúbida, porque fai moito tempo que
se ven ouservando unha gran inquetude
n-unha meirande d-homes de estudo
que se destacan dentro d' as catro provincias
galegas, que son outras tantas
pirámides en col d' as que s-ergue o
noso renacimento que conta con homes
de tanta enxundia como: Otero Pedrayo
en calidade de polígrafo e xeografo;
Risco, como orientador da Etnografía;
Cuevillas e Bouza Brey como Mestres
d' a Prehistoria; o malogrado Losada
Diéguez, como ensayista de primeiro
orde; Garlos Sobrino como pintor d' a
raza; Camilo Díaz como escenógrafo;
Castelao como caricaturista; Manolo To¬
ca y duJoe compañera mientras el cuclillo
deja oir sus dos únicas burlescas no¬
tas.
III
rres como dibuxante; Vilar Ponte como
críteco; Xan Xesús como cronista; Rodríguez
Elí s e Cania B r.-os como
cuentistas; Gabanil'as, Noriega, e Taibo
como poetas; López Aben e e Gan é como
novelistas; Anxel del Bastillo como ar(
ueólogf ; Suárez Pica'lo como enerxético;
Otero Espisami'n como va ng.iardista;
LugrisF.e're como gramático; Xavier
Prado como costumbrista; Amelio Ribalti
como filósofo; FernVndez Mrito,
Xesús Bal e Euxenio Montes como priodistas;
Castro Xil como aguaforlista; Asorey
e Bonome como escultores; Palacios
como arquitectoe outros moitosque
farían esta lista interminabl e, ademáis
d-unha chea de revistas e priódieos que
están facendo unha laboura diaria moi
dina de ter en conta.
Con tal motivo nos enseñan varias
colecciones de «Nos» «Géltiga» «Vida
Gallega» y otras revistas en que aparece
su firma al pie de bien sazonados
trabajos de índole muy diferente.
Bergueiro López que también ha colaborado
en «El País Gallego», «Faro
de Vigo», «Pueblo GaIlego >, «El Gompostelauo»,
«Vida Escolar» y otros muchos
periódicos de villas en los cuales
oculta su nombre bajo los conocidos
seudónimos que no nos permite dar a
conocer por causas agenas a nuestra voluntad.
En el campo
BOCETOS PRIMAVERALES
I
Un pajarillo cruza raudo el espacio en
donde magnético se cierne un milano
que se desploma, para alzarse luego
aprisionando nervioso en sus acerarlas
garras, un reptil que, rabioso se retuerce
para zafarse déla cárcel vital que lo
aprisiona. El rapaz animal se eleva, se
eleva y desaparece esfumándose en
lontananza confundido con el éter. Unas
casi imperceptibles gotas de sonrosada
sangre, marcan el sitio en que pocos
momentos ha se solazaba, recibiendo los
rayos del astro rey, el miserable reptil.
II
Confundidos con las anchas y verdes
hojas de corpulento nogal, centenares
de gorriones lanzan al aire en confusa
algarabía sus chirriantes notas mientras,
festonando de negro las sonrosadas ramas
de un cerezo en flor, les contestan
imitándoles, o con agudos y prolongados
sil vides infinidad de estorninos. Las golondrinas,
ondulantes y veloces recorren
el espacio cazando mrsquitos al vuelo,
que conservan en el pico para, una vez
hecha suficiente provisión retornar a sus
nidos a los que se agarran con sus largas
y curvadas uñas, hasta que aparecen en
la abertura cuatro o cinco bocas de otros
tantos pajarillos, en las que, equitativamente,
reparte la caza la solícita madre?
entre los píos de alegría que lanzan sas
polluelos.
En la selva lejana deja oir un mirlo su
dulce canto entre las matas >de la madreselva
mientras, de la más alta rama
de un abedul parten las armoniosas escalas
del ruiseñor enamorando a su hem
bra .
La tórtola arrulla amorosa a su clue-
Un grupo de seres; hombres, mujeres
y niños todos robustos, fuerte-;, curtidos
por el sol y la imtemperie, rodean sentados
una mesa de piedra en la que humea
una gran fuenie de patatas con torrezmos
de las que todos comen mancomunadamente
sin distinción de sexo ni
edad mientras a su lado comen el eno
verde las yuntas con que algunos abrirán
los surcos para facilitar la escarda
a los demás.
IV
Un hombre de edad madura comtempla
extasiado y envidioso el frugal banquete
de aquellos hombres sanos y robustos,
como de naturaleza virgen mientras
contesta a la infinidad de preguntas
que, con la boca llena, le hacen acerca
de política.
¡Qué grandiosa es la naturaleza!
¡Cuán admirables son las obras del
Ser Supremo!
Qué sana, qué hermosa y sencilla es
la vida del campo....
¡Sino fueran las moscas y las pulgas!...
CASTROGERIZ
O- O 32 ^ O O S
ZEPregón. d.el a.mor
Tarde de Junio en la aldea
de dulce sabor....
¡Oh cuadro conmovedor
donde el rey astro rastrea,
y el horüonte pasea,
al declinar su furor — /
Tarde de Junio en la aldea
Fregón del amor.
Luna fiel de eternas fases
a ti siempre el sol
te da gustoso el calor
omitiendo tiernas frases,
porque, más que el arrullarse
vale un qesto, una visión.....
Luna fiel de eternas fases
Pregón del amor.
Camino lleno de flores,
de constante olor
y cromático color
¡Ay bien veo en tus rincones
secretos tiernos de amores,
que dejó algún trovador /
Camino lleno de flores.
Pregón del amor.
Gorgeos que mi alma clama
(Soy un ruiseñor
que loco busca una flor,
que vegetando lozana
en el fondo de su alma
mitigue su hondo dolor. ...).
Gorgeo* que mi alma clama
Pregón del amor.
BÜISEÑOR.
De elecciós
Estando eu empreado n-a casa de D. B...
(D. o. t. e. d.), díxome n-unha ocasión en
que loitaban D. Casimiro Pérez García (encasillado)
e D. José Pérez Porto: «Farruco;
si tí quixeses ir a Castro con D. M... (don
o. t. n. s. g.). Non e mais que pra recoller
alí a decumentación que veña d' os colexios,
arregrala (que ha de vir en branco)
e tragúela; agradeciámosllo moito don
Casimiro e mais eu.
Eu, que quería o alcalde d' aquil estonces
coma hirmau, y-el me tiña mostrado a
mesma querencia, pol-o que me negara a
ningún colexio do Auntamento, (D. S... era
de Pérez Porto), sain con don M... que era
o mellor señor que coñocin n-iste mundo,
e chegamos a Castro o pe d' as nove d' a
noite. Alí topámonos c' un rapaz que viña
dicindo, que en Cambillán non había esquirbente
nin decumentación, nin sabían
o que habían de faguer. E díxome don M.
musgand' os olios.
— Farruco ¡caracio! Si ti quiseses ir alí,
anque tod' o colexio e do Viascós, podíamos
ganar a elección porque a mesa e nosa,
pero ten en conta que vai notario...
Sain guiado pol-o rapaciño que me dixo
qu' ora moi cerca «a carreiriña d" un can»
Curzamos a Bacariza, monte donde sa
bedes que comenzaron as fechorías d" os
lobos doeates, fay hoxe corenta e cinco
anos, y-en cada m úrica de uces ou toxos
vía eu un lobo doente, así é que cheguei a
Cambillán ás doce d" a noite, co-as roupas
apegadas o corpo, xa pol-o niedo, xa porque
as carreiras d' ps cas son, as veces, levadas
do demo.
Entrei mais morto que vivo n-a casa-colexio
-donde xa estaba o persidente d" a
mesa que era o «compañeiriño» de Ervcdeiro.
Trougueron unha fonte de hovos
con cachelos, y-on xarro de viño, que me
figurei era por onde medían as olas pr os
arrieiros. Cea'mos e bebemos, ¡soñó! bebemos,
e co a mesma, funiti' a cama, a que
tiven qu' arrincar un mesóte pra me rubir
a ela.
JN-un recanto do cuarto, que era moi
grande, dormían xantas n-unha cama, tres
mozas que lies non puiden ver a cara porque,
en canto entrei taparon as cacholas;
e n-outro recanto dormía o matrimonio.
Ainda ben non me deitei pegaron as pulgas
conmigo, que debían estar doentes,
porque non se daban descanso a chuzar en
min faguéndome rañar tod' a noite.
D' alí onha miguiña brincou d' a cama
o amo d1 a casa, e veuse o medio do cuarto
ond' había unha trapa e púxos' a mexar,
y-o pouco tempo... trun, trun, trun, as tres
mozas saltaron d'a sua e anicándose figueron
o propio. Eu, que como levo dito, non
podía pechar olio co-as pulgas, pegoume
tamén ganas de verter angas, e como
sempre fun moi vergonzoso, pra qu' as rapazas
me non visen apaguei o candil. Nunca
tal figuera. Como non estaba afeito a
andar por alí, o quedar as escuras, en vez
de coller pr' a trapa collin pr' ond' a cama
d' as rapazas qu' empezaron a rir coma
tolas; ñxen por me volver a miña, pero en
vez de ir ela fun dar a trapa e coleime con
pulgas e todo a corte.
Os meus lamentos, ergueus' o Compañeiriño
e púxome unha oseada pol-a que
rubín, y-o irm' a cama vin, colgado n-a
parede, un folíate de loureiro, abasteino c
zorregueime co-il unha miguiña, non por
desciprinar as miñas carnes pecadoras,
sinon por escorrentar as condenadas das
pulgas.
Erguinme con estrelas e púxenme a faguer
as papeletas pra D. Casimiro Pérez
García, co-as que enchin un tarro que gardei
n-unha lacea poñendo outro igoal riba
d1 a mesa, pra depositar n-il as papeletas
d' os que fosen votando que xa sabía que
habían de ser todas pra Pérez Porto.
Logo foron viudo os adexuntos y-^os interventores.
Un d' istes era un rapaz novo
que me parecen que tiña xeito de liador e
dixenlle:
— Vosté paréceme que debe servir pra
dar ou levar unhas labazadas.
— Eu sirvo pra dalas— contestoume— pro
non pra lévalas; e si quer faguer a proba...
--Noso Señor me tire d' eso- -dixen eu de
contado—. Dígollo porque si vostede quixera
podíamos ganare elección.
— Si e así, estou disposto.
Ensayeino o millor que puiden y-el tomouno
o pe da letra y-o pirmeiro que ílxo
foi tomar unha merluza regular.
Ven o notario e puxérnonos o negocio,
y-o mozo púxose por tras de min e do notario,
cargando sobre d' un e doutro e botando
un bafo que cuasque nos tumbaba,
y-así nos estivo amolando tod1 o tempo.
O notario, que debía ter malas pulgas,
xa o estaba levando o demo, e por duas
ou tres veces coidei que m1 iban desfaguer
a combina. Seguiu a votación, e cando vin
que xa non había mais votos, figuenlle a
sinal o mozo, y-el pegoulle tal pisotón o
notario que lie figo dar un brinco e caer
sobre d" il a couces e labazadas, as que o
mozo tamen responden, pol-o que tivemos
que separal-os e coma quen non quer a
censa fómolos rempuxando pra fora do
cuarto y-estonces, o Compañeiriño, deu o
cambiazo sin que nadie se porcatase.
Figuemol-o escurtinio de que resultou
trunfante D. Casimiro por unanimidad.
O señor notario denme unha certificación
d' a sua acta, y-eu deilT el outra d' o resultado
do escurtinio, d' as coales resultaba
que non houbera portesta nin recramación
ningunha.
FARRUCO DE NAVEGO.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/24/240e/240ee9e3-a711-4e53-af3f-6cd205ed88de/13893312.xml
EL AGRO.
' Venta
Se vende el terreno y las tan acreditadas
aguas medicinales de Adaulfe a
un Kilómetro de Chantada en carretera.
Para informes, D. Santiago Eiré.
ios em
?9
Taller de Ebanistería
Construcción de Ritablos,
Muebles y Obras
en toda clase de estilos y
maderas.
PROCVRABOB
Por qué no
termina de una vez de averiguar cuál
es la máquina de coser que mejor le
conviene?
"Naumann
que se vende en Chantada en la acreditada
RELOJERIA de
Manuel Rodríguez
Representaciones de las Máquinas de
escribir UNDERWOOD e IDE AX
No abandonéis la ocasión de adquirir
los magníficos relojes de pared "Carrillón"
, "Weinsyer", el "Longines",
"Omega", "Upe", Ciros", "Cima",
^Rosof Patti" y otras marcas acreditadísimas
para señora y caballero.
MAGNIFICO TALLER DE REPARACIONES
ARREGLO DE TODOS LC-S OBJETOS
DE PLATA Y ORO
JOYAS Y MA QUINAS DIVERSAS
Se abrió al público esta gran Pescadería
moderna en la cual todos encontrarán
pescado y mariscos fresquísimos
todos los días, procedentes de Yigo, La
Cor uña y Marín.
Este establecimiento está montado
con todos los adelantos modernos con
respecto a la higiene y medios necesarios
para el abastecimiento público.
No confundirse PESCADERIA CHANTADINA
ULE DEL [0ID10 Mo los soportales)
H.
FLORA
Amplias y ventiladas
habitaciones
Servicio esmeradísimo de
cocina y comedor
Leonardo Rodrípez, miniero II
Chantada
Se hace cargo y responsable de los talones di; ferrocarril que se le entr
hasta dejar la mercancía en el propo domicilio del cliente
Se reciben encargos a todas horas en la Administración de este per
Viajes diarios a Orense y semanales a Lu
PRECIOS ECONOMICOS
eguen
iódico
ro
.vi
Manuel Domínguez Alvarez
Calle Orienie nilin, I
Preparación esmerada de las recetas. — Especialidades
nacionales y extranjeras. — Productos químicamente
puros y garantizados de las casas Merck, Poulenc y
Parke Davis.— Perfumería fina.- Análisis de orinas, etc.
Se despachan recetas para la Beneficencia Municipal
II
Fotografía Moderna
DE
EÜILIO F. GIIP
Calle de los Hornos núm. 10
Hacemos rápidamente retratos para
cartillas de embarque y para toda clase
de carnets.
Retratamos en toda clase de tamaños
y a domicilio garantizando la mayor perfección
en todos los trabajos, porque
disponemos de adelantos modernos al extremo
de fotografiar con cualquier tiempo,
aun que el día esté nublado.
Se hacen ampliaciones o crillones de
todas clases. .
p 11 rail
TEJIDOS Y FERRETERIA
SIEMPRE NOVEDADES
CHANTADA
Q
DE
SANTIAGO EIRE
Gran peluquería higiénica, dotada
de magnífico material moderno y de
competente dependencia
Dispone de salón reservado para
el corte de pelo de señoras.
Plaza de la Constitución, 20
LA CULTURA ESPAÑOLA
Librería, papelería y centros de suscripciones
DE
M. Paulino Mariño
Completo surtido en libros religiosos,
primera enseñanza, obras de derecho,
ciencias y recreo, cuadros en asuntos
religiosos, paisajes y comedor.
Se reciben encargos en todo el ramo,
sellos de cauchü y metal, rótulos esmaltados
v números para casas.
Ocasión
Se vende, a voluntad de sus dueños la
casa v bienes de Bemil, en la parroquia
de San Lorenzo de Gondulfe (Tabeada).
Esta casa disfruta de grandes regalías y
tiene molino junto a ella, para el pago
se dan toda clase de facilidades. .
il
SOMBREEOS
. He Bilí ila
Comercio, 2
CHANTADA
En
ímhi ie (IíiM
Sucesor de Nemesio Alvarez
Habitaciones higiénicas y ventiladas,
Servicio esmerado de cocina y comedor.
Casa preferida por los comprovincianos
que se ausentan o regresan de
América
Servicio diario a todos los trenes y al
Puerto.
Se informa sobre entrada y salida de
vapores correos para América.
Uruguay, núm. 50
VIGO
Venta
Se vende una casa sita en esta Villa
calle del Rio que fué de D. Benito Cortés.
Con la casa también se vende 28 vigas
que hay en la misma.
Para informes D. Jesús Fernández
Tabeada en esta Villa.
¡l^. la-s socied.a-ca.es
Comercia-ixtes
Cozn.isionista-s
_<£i_g-ex:Lte3 cle'IbTegrocios
37" d-eperid-encists
oficio/les!!
Se reciben encargos de toda clase de sellos
de «cauchú» y metálicos.
Se encargan etiquetas engomadas lílográficas
y en relieve.
Se reciben encarfios de enmadernacián de
lujo y en rústica.
Especialidad en arreglo de misales, en la
imprenta
la Voz del fip4'-!
Tabeada
Pongo en conocimien'o de mi numerosa
y distinguida clientela cjue ¡te traslada.
lo la SAS'lREHIA, del « Comerúoi
huevo» a la antigua (ASA de T0JR1EO,
donde espero recibir la pronta visita
de ta ios para, exponerles las ventajas
y mejoras del mismo,
EL cuidado con que se confeccionan
los trajes y demás prendas de vestir
¡tace que esta casa sea la
UNICA EN TA 13 O ADA
La exactitud en el cumplimiento bien
probada está en el tiempo que lleve establecido.
Ya saben que para trajes y camisas a
medida. SANCHEZ en Taboada.
Mi lema es: «Prontitud y esmero en
los encargos» .
Vea V. los figurines de última novedad,.
No olvide qu-' este taller está situado
en ?a.CASA TOJEIRO, /reníe a donde
pora «La Directa».
% Transporto vinos
del Ribero todos
los días de la semana
(Casa de Concha)
de las mejores mm m expiikieii
la Mm de la ;
i.
LIHS DE LAS MEJORES iU
Ccaa el -^errno-a/tb. -y certeza, se
sir-ven. tapas sisa alterar
el precio
l\isíeiK,iñs eii aefiliiMS seiilÉ
Cuenta esta casa can los aparatos
más modernos para la ejecución
de toda clase de trabajos
concernientes a la Fotografía.
También se hace cargo de toda
clase de trabajos de aficionados,
así como de revelación e impresión.
Las señoritas que primero vengan
a retratarse obtendrán un
magnífico retrato extra en colores,
-de regalo.
Los precios de estos tr bajos
estarán al alcance de todos los
bols líos.
gustm vDoy
INSTALADOR DE ACOMETIDAS DE
AGUAS Y CUARTOS DE BAaO
SE REPARAN Y CONSTRUYEN
RADIADORES DE AUTOM AILES
Calle del Comorcio. uihn. 15
CHANTADA
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/24/240e/240ee9e3-a711-4e53-af3f-6cd205ed88de/13893314.xml
EL AGRO-
l Yl BsamhGi;
imaimaiies galegas
Celebrouse esta Asambreia n-a Gruña o
27 do derradeiro Abril; mais antes de facer
a reseña d1 éla conven decir duas yerbas—
soilo a maneira de exordio— sobre do moviraento
nazonalista ou rexionalista gálego,
que si ben é por todos coñecido, non
está por demáis relembrár.
Alá pol-o ano 14 comenzou a se manifestar
o sentimento que todo galcgo levamos
n-o corazón; i-estas arelas do inquiotude
pol-a redención d" a Terra nosa, plasmaron
vigorosamente n-a asambreia cnnstitucionalista
de Lugo celebrada n-o vran
de 1918. Tesde entón xurdiu a orgaización
de aitividades, que como toda empresa humana
necesita pra o desenrolo d' os seus
fis..., foron as Hirmandades d' a Fala (a da
Gruña a-o frente) as que co-a Hirmandade
nazonalista galega e demáis sociedas culturaes
e agrarias rexionalistas, as que
acoplaron esas actividades do sentimento
pol-a causa, que Gurros n-outros tempes
fixo latexar, e Rosalía santificou con esprito
tan elevado.
Despois d' esa importante asambreia de
Lugo fixéronse en Ourense, a Gruña, Monforte
e demáis, pois a intención era que se
celebrasen todolos anos unha en calquera
cibclá, povo, vila ou aldea donde se trocasen
as impresiós e se tomasen acordes pra
o meior desenrolo da Gausa.
Este movemento seguido en todol-os
seus aspectos ou facetas, cultural, centifico,
artístico, político e sobre todo pol-o
gran medio d' a gala, chegou a tomar aspecto
de problema pra os gobernos centralistas,
pois espallado por todol-os galegos
por fora d' a térra, especialmente n-as
Américas, tiña que coincidir co-as impaciencias
d' as outrás rexiós españolas que
como Vascongadas é Gataluña levaban
po-lo terreo d' a políteca con pasos avanzados.
Gonquerido o poder por unha dictadura
que, aínda saída do corazón de Gataluña
non podía dar solución verdadeira a custión
tan importante, intercalou un compás
de espera para que en tempes de liberdade
xurdíra d' os cora^ós amagoados o sentimento
que endexamais se pode apagar; e
os beizos pechados pra falar en púbreco
rezan a carón do lar pol-o amor danesa
Galicia con o mesmo silenzo que a nosa
nai os mollou de leite cando nos dou a
vida.
Non se pode decir que estamos en compreta
liberdá, pero ésta parece que vai volvendo,
e natural é que conforme tratan de
orgaizarse os partidos políticos, os que
sentimos algo de amor por Galicia, a nosa
térra, a nosa nai, preguntáramos en voz
alta ¿Qué hay en Galicia?
Este chamamento foi como sempre eníiado
hacia Ourense en donde .están as
principáis figuras, podemos decir galeguizantes,
e dond1 alá dirixidos por. Vicente
Risco e Otero Pedrayo chámense a todal-as
irmandades. Gonseguicla a autorización
do Gobernó que conceden sin trabas,
púxose en conocimiento do gobernador
da Gruña en cuya capital e no local
.que a Irmandade da Fala ten n-a Rúa
Real, se celebren o domingo 27 co-a asis«tenza
de representaciós de casi todol-os
povos de Galicia e baixo a presidencia do
profesor Vicente Risco, d' Ourense, e do
■Dr. Mosteiro, presidente da cía Gruña,
prestando a sua asistencia o drlegado do
gobernador da provincia que autorizou
facer púbrico os acordes.
Vayan estas liñas de exordio a-o simpático
xornal «El Agro» e outro día pederá
pubricar si quere a reseña d' esta asambreia.
LUGORDI.
ce
PASTOR
-frites. 3c"bri3^LOs ele Tosá UPa-stor
•Capital suscrito ™ Poseías 17 000.000
« desembolsado „.. ; ; » 1 1.0001)00
Fondos de reserva ' » 3.500.000
CASA CtNTRAL: LA CORUÑA
S U C U R S A L E S
^igo, Lugo, Orense. Vivero. El Ferrol, ¿arria, Monforte, La Estrada, Tuy Mellid, Mugía,
Mondoñedo, Puentedeume; \?illalba, Ribadeo, ¿anta- Marta de Ortigueira, Carballino.
Padrón, Noya, Puebla del Caramiñal, Ribadavia, Barco de Valdeorras, Verín, RuaPetín.
Vimianzo, Puenteareas y Chantada
CUENTAS CORRITO ' CON UBRKTAS
-^-■bcn.a.rLd.0 lo 3 sig'-u.ientes intereses:
A la vista .' 2-1/2% - anua
A los. tres meses ; f 30/ „
A los seis meses . 3 1/2% »
A los doce meses ;•. 40 ^ h
CAJA DB AHORROS
^-"bon£md.c intereses a.1 3-li20lo a.rL-a.a.1
[uenlQHorrleníes eo moneda mim
Venta de giros sobre todo el mundo, especialmente America
Oficiniis en [Múi Iñi fie LoíliO HMllBELfl, nn k
DE CHANTADA
Ahora se habrá observado cómo teníamos
razón al reclamar el pronto
arreglo de la acera izquierda (saliendo
del pueblo) de ia avenida de TravadeT).
El agua que cayó esos días atrás sumió
tal andón completamente y hacinó una
cantidad enorme de arena y tierra, que
lo hacen absolutamente intransitable.
Por fin, se reanudaron anteayer las
obras del malecón. Con tal motivo deseábamos
saber qué es lo que se pretende
hacer de la Alameda; pues del modo
que queda no sirve para otra rosa que
para afear el sitio. ¿Nr puede el Ayuntamiento,
de acuerdo con el contratista,
urbanizar el lugar? Pero no procediendo
a «tontas y a locas», sin orden ni roncierto,
sino adecentando el paseo bajo
normas racionales con sujeción a un
verdadero plan.
Y decimos esto, porque hemos contemplado
con natural asombro romo se
plantaron árboles en el paseo inmediato
ai muro de contención del río sin guardar
alineación, al «tum tum», en un
verdadero galimafías. No; Ja planta de
árbolos debe acometerse en combinación
con las demás obras, no haciendo de ella
un estorbo sino un adorno.
Los sumideros que comenzaron a construirse
en el pavimento están perfertamente
conectados con la tubería de la
cloaca? Nos tememos que no. Deferios
de ejerutar obras a destiempo. Corrió no
somos técnicos en la materia, por lo, de
ahora no nos cabe más que exteriorizar
el temor.
Lo* hay tan dúctiles en ¡a villa de ]
\ Chantada, que al caer el Directorio \
I prescindieron a toda 'prisa del: los i
I afeites dé la IT. P. 'presentándose al i
\ público vestidos de flamante «frac\
i conservador».
\ En cuanto vislumbren por ahí a al- ¡
i guno de ellos tenemos la plenis'ma se- \
\ guridad que le dan un efusivo abiazo \
\ y le sueltan al oído:
Ladrón non che chamo, porque me
I meto n-un compromiso, pero home de
I ben tampouro,
Surtido fantástico en Tejidos de todas
clases, especiales para la estación- de
verano.
Objetos propios para regalos.
PRECIOS SIN COMPETENCIA
Calle del Comercio, bajo de los Portales.—
CHANTADA.
¡o raep a! friliiigl Mí
siriiifo fmin
Varios señores del municipio de Chantada
que tienen pendientes de resolución
en ese Tribuir i 1 las reclamaciones
formuladas contra el repartimiento general
de utilidades de dicho municipio
del año último se acercan a esta Redacción
para que por medio de este semanario
«El Agro» se eleva respetuosamente
a tan digno Tribunal el siguiente ruego
antes de que sean resueltas sus expresadas
reclamaciones.
¿Qué intervención tiene en las escandalosas
obras de alcantarillado y traida
de aguas de este municipio el señor interventor
de Hacienda de esa D. Antonio
Miño, que tanto antes de la adjudicación
como desde el comienzo de ellas
le vemos por aquí a cualquier obstáculo
o ampolla que nazca a las mismas tomando
parte activa lo mismo con la anterior
Corporación que con la actual?
Nos permitimos tal ruego porque como
dicho señor forma parte del Tribunal y
nosotros somos de los que protestamos
enérgicamente y tenemos que seguir
protestando contra los desmanes y atropellos
que se realizan en la ejecución le
dichas obras por su tío político 1). Angel
Mediavilla su voto no puede conceptuarse
en absoluto imparcial por mucho
que uno eleve su rectitud, la que no dudamos.
Quedan complacidos los señores reclama
ntes.
Villa Julita
Comercio de Tejidos, Paquetería, Quincalla
y Ultramarinos.
Hay estanco y se expende papel sellado
letras y sellos.
(Antes conocido por «de Páramo»)
Esquina a la Plazuela de Oriente
CHANTADA,
Tan bien termina la h 'storia de la
\ traída de aguan de Cnantada que, al
\ final, el bolsillo del con'ribuyente se
\ pone enf ermo a causa del <- amasijo
i Mediavilla» , aprobado por los doctores
i Méndez, López. Qinzán y Caminas.
i iConseg'rán curarlo Alfredo, Vi1
llardam,os y Fraga'].
¡Calma y buen tiempo, señores! La
\ tragedia ya tendrá su fin. El público
\ podi^á contemplar los bastidores. Tnos\
otros les serviremos de guía con mu\
cho gusto.
NECOLOGIA
EL dial i del actual, y después de
larga y penosa enfermedad sohiellevada
con resignación cristiana falleció
en esta villa a la edad de 66 años, don
Javier Rodríguez Feijóo, del comercio.
A su esposa doña Sabina Iglesias, hijo
D. José y D. Edu rdo, así como a los
demás familiares del finado expresamos
nuestro más sentido pósame.
Los funerales y sepelio del cadáver
tendrán lugar a las diez del 16.
Regresaron de la ciudad de Santiago,
la señora doña Concepción Campo, viuda
de Vázquez Bóo, acompañada de su bella
y distinguida hija Conchita.
También llegó de la ciudad del Apóstol,
después de licenciarse en Derecho
la señorita doña Celia Fernández Figueroa.
Procedente de Madrid, y con objeto
de pasar unos días al lado de sus padres
y hermanos, se encuentra en esta villa
doña Ahita Quinzán acompañada de dos
Con brillantes notas ha terminado la
carrera en la Normal de Maestros de
Santiago, el aventajado alumno de Magisterio
D. Horacio García Fernández,
(furen con gran aprovechamiento continúa
la de Derecho.
Felicitamos al amigo García así como
también a sus pariros, y en especial a su
madre doña Lau; a Fernández, del comerció
de esta plaza.
Acompañada de su herm-'ho D. Carlos,
avenlajado alumno en la carrera de
Medicina, ha pasado por esta villa la encantadora
señorita Lourdes de ia Torre
que, después de permanet er unas horas
con su prima doña Laura Fernández,
continuaron viaje a Castro, en donde
residen.
I De dicha ciudad también regresaron
i a esta población, los jóvenes D. Avelino
Seijas Vázquez, Luis Costa González y
i Rafael Otero Soto.
Regresó de la Coruña de cumplir sus
deberes militares el joven y culto farmacéutico
D. Eduardo Seijas Vázquez.
Bienvenido.
De Lugo^ el joven Gilberto Meijide López.
Do Valladolid D. Manuel Costa González
y I). Manuel Baananle.
Do La Coruña, el industrial de aquell'a
ciudad D. José Fernánde-í Fon tela.
De Carballedo, y con objeto de acom-,
pañar a nuestro amigo 1). Antonio Montes
Fernández en el día de su onomástico,
D. Jo-ié Alvarez Requejo ysu esposa
doña Elia; D, Alfonso Alvarez González
y su esposa doña Virginia.
So ha posesionado de la secretaría
del Juzgado de Carballedo, D. José de
la Rosa y del Pino.